Książki oprawione w skórę – „short” filmowy o oprawach współczesnych.
Na pierwszy rzut oka mogłoby się wydawać, że artystyczna oprawa skórzana to relikt innej epoki. Czasów, w których książka była przedmiotem rzadkim, drogim i traktowanym niemal ceremonialnie. A jednak właśnie dziś – w epoce nadprodukcji druku i tekstu cyfrowego – oprawy artystyczne wracają z nową siłą. Nie jako kaprys, lecz jako świadomy gest wobec książki, jej treści i jej przyszłości.
SKUP KSIĄŻEK
W Antykwariacie Szarlatan we Wrocławiu codziennie obcujemy ze starymi książkami, które przetrwały dziesiątki, a czasem setki lat. Widzimy wyraźnie, że to nie tylko papier i druk decydują o ich losie. Decyduje także to, czy ktoś w odpowiednim momencie uznał, że dana książka zasługuje na ochronę, stabilność i formę, która pozwoli jej przetrwać kolejny etap życia.
Oprawa nie jako ozdoba, lecz decyzja
Współczesna oprawa artystyczna nie polega na „upiększaniu” książki. Nie chodzi o to, by była bardziej efektowna czy dekoracyjna. Chodzi o coś znacznie subtelniejszego: o zrozumienie charakteru tekstu i historii egzemplarza, a następnie dobranie takiej formy, która nie będzie z nim konkurować.
Pełnoskórzana oprawa, bindy, złocenia, szyldziki – to wszystko język, którym książka zaczyna mówić do czytelnika, zanim jeszcze zostanie otwarta. Dobra oprawa nie krzyczy. Jest spokojna, wyważona, czasem niemal surowa. Ma w sobie ciężar, który podpowiada, że nie jest to książka do jednorazowego przeczytania i odłożenia na przypadkową półkę.
Dlaczego właśnie skóra?
Skóra w introligatorstwie nie jest wyborem estetycznym samym w sobie. Jest wyborem materiału długowiecznego, który starzeje się szlachetnie. Dobrze wykonana oprawa skórzana nie „psuje się” z czasem – ona się zmienia, nabiera patyny, mięknie, reaguje na dotyk i światło.
W przypadku starych książek, które trafiają do antykwariatu, skóra pozwala stworzyć oprawę, która nie udaje wieku, ale go respektuje. To szczególnie ważne w świecie, w którym łatwo pomylić konserwację z próbą cofnięcia czasu. W Szarlatanie zawsze powtarzamy: książka nie musi wyglądać jak nowa. Musi wyglądać na swoją.
Oprawa jako część biografii książki
Każda książka ma swoją biografię. Była czytana, odkładana, zapisywana, czasem zaniedbana, czasem pielęgnowana. Współczesna oprawa artystyczna staje się kolejnym rozdziałem tej historii. Nie zamyka jej – przeciwnie, otwiera książkę na przyszłych czytelników.
Dlatego w antykwariacie decyzja o oprawie nigdy nie jest automatyczna. Są książki, których nie wolno ruszać. Ich pierwotna oprawa, nawet zniszczona, jest częścią tożsamości egzemplarza. Są jednak takie, które bez interwencji nie przetrwają. I wtedy oprawa skórzana staje się nie luksusem, lecz formą odpowiedzialności.
Bibliofilstwo we współczesnym wydaniu
Współczesne bibliofilstwo nie polega na gromadzeniu „ładnych przedmiotów”. Polega na uważności. Na dostrzeganiu różnicy między książką jako nośnikiem treści a książką jako obiektem kultury materialnej. Artystyczna oprawa skórzana jest jednym z ostatnich miejsc, gdzie te dwa porządki wciąż spotykają się w sposób naturalny.
W Antykwariacie Szarlatan stare książki po konserwacji i w nowych oprawach nie są „lepsze” od innych. Są po prostu gotowe na kolejny etap swojej drogi. Gotowe, by trafić do biblioteki, gabinetu, prywatnego księgozbioru. Gotowe, by znów być czytane – powoli, uważnie, bez pośpiechu.
Dlaczego o tym mówimy?
Bo w świecie, w którym książkę można zamówić jednym kliknięciem z drugiego końca świata, warto przypominać, że są jeszcze miejsca, gdzie książka ma wagę, zapach i historię. I że czasem najnowocześniejszą decyzją jest ta najbardziej tradycyjna: otoczyć książkę troską, zamiast traktować ją jak przedmiot jednorazowego użytku.
Film, do którego ten tekst jest wprowadzeniem, opowiada właśnie o tym momencie – kiedy stara książka otrzymuje nową, skórzaną oprawę nie po to, by błyszczeć, lecz by trwać.
Antykwariat Szarlatan we Wrocławiu od lat pracuje z książkami, które mają za sobą długą drogę. Czasem wystarczy ją uszanować. Czasem – pomóc jej iść dalej.
- Views115962
- Likes0
