Księgi epoki odbudowy – Wrocław Śródmieście i Warszawa w dokumentach propagandy i pracy – film.
Wśród starych książek, albumów i dokumentów trafiają się obiekty, które wykraczają poza ramy zwykłego druku czy pamiątki. To materiały, które były narzędziem epoki, zapisem ideologii, pracy i oficjalnej narracji państwa. Takimi obiektami są Księga Honorowa Przodowników Pracy Wrocławia – Śródmieście, prowadzona ręcznie w latach powojennych, oraz album poświęcony Planowi Odbudowy Warszawy w czasach Bolesława Bieruta.
W Antykwariacie Szarlatan szczególne miejsce zajmują właśnie takie dokumenty: autentyczne, tworzone na bieżąco, bez świadomości, że po latach staną się przedmiotem badań, kolekcjonowania i refleksji nad historią. Księgi honorowe i albumy propagandowe były elementem codzienności pierwszych lat po wojnie – obecne w zakładach pracy, urzędach i instytucjach, miały utrwalać wzorce postaw i budować obraz „nowego społeczeństwa”.
Księga Honorowa Przodowników Pracy – Wrocław Śródmieście jest dokumentem lokalnym, a jednocześnie uniwersalnym. Ręcznie wpisywane nazwiska, daty i opisy osiągnięć tworzą kronikę wysiłku włożonego w odbudowę miasta, które po 1945 roku dopiero kształtowało swoją tożsamość. Kaligrafia, język wpisów i forma albumu doskonale oddają klimat epoki – patos, dyscyplinę i ideologiczną narrację, ale także realną pracę konkretnych ludzi.
Z kolei album poświęcony Planowi Odbudowy Warszawy w czasach Bolesława Bieruta stanowi dokument o innym ciężarze symbolicznym. Warszawa była wizytówką odbudowy państwa i centralnym punktem propagandy. Album ten pokazuje skalę przedsięwzięcia, język władzy oraz sposób, w jaki fotografia i druk miały budować obraz sukcesu i postępu. To zapis ambicji, planów i wizji narzuconych z góry – kontrastujący z lokalnym, bardziej „ludzkim” charakterem księgi wrocławskiej.
W filmie towarzyszącym temu artykułowi opowiadam o obu tych obiektach jako o źródłach historycznych, ale też jako o fascynujących artefaktach materialnych. O papierze, oprawie, ręcznym piśmie, fotografii i języku, który dziś brzmi obco, a jednocześnie pozwala lepiej zrozumieć powojenną rzeczywistość.
Dla kolekcjonerów, miłośników historii PRL-u, varsavianów i badaczy dziejów Wrocławia takie albumy są bezcenne. W Antykwariacie Szarlatan traktujemy je nie tylko jako rzadkie antykwaryczne obiekty, lecz jako świadectwa czasu, które warto czytać uważnie – między wierszami, wpisami i obrazami.
- Views114228
- Likes0
